2024-06-14, Баасан
5 C
Ulaanbaatar

Дэлхийн тансаг зэрэглэлийн бүтээгдэхүүний зах зээлийн чиг хандлага нь байгальд ээлтэй байдлаар үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг чухалчилж байна

НҮБХХ-ийн дэргэдэх Монголын тогтвортой ноолуурын платформ болон Уур амьсгалын ногоон сангийн санхүүжилтээр БОАЖЯ, ХХААХҮЯ, НҮБХХ-ийн хэрэгжүүлж буй “Монгол орны хөдөөгийн иргэдийн уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох чадамж болон эрсдэлийн менежментийг боловсронгуй болгох нь /АДАПТ/ төсөл хамтран анх удаа “Тогтвортой ноолуурын өдөр-2023” арга хэмжээ зохион байгууллаа.

Аливаа үйлдвэрлэлийн түүхий эд хүн, байгальд хор нөлөөгүй, хэрэглэгчдэд элдэв сөрөг нөлөөгүй байх ёстой. Улмаар үйлдвэрлэлийн шат дамжлага бүрд ил тод байдлыг хангасан байх шаардлагыг дэлхий нийтэд тавьж байна.

Текстилийн буюу хөнгөн үйлдвэрлэлийн салбарт ийм шалгууруудыг тавих болсныг Монголын Ноос, ноолуурын холбооны менежер Э.Анхгэрэл өнөөдөр “Шангри-Ла” зочид буудалд болсон “Тогтвортой ноолуурын өдөр-2023” үйл ажиллагааны үеэр танилцууллаа.

Тэрбээр, текстилийн тогтвортой үйлдвэрлэлийн тогтолцооны стандарт нь байгалийн нөөцийг зохистой хэрэглэсэн байх ёстой. Өнөөдөр манай улсын ноолууран бүтээгдэхүүн эхлээд Монгол Улсын MNS стандартад нийцсэн байдлаар тохирлын гэрчилгээ авч, улмаар цааш Монголын гарал үүсэлтэй гэсэн “Монголын Хаан ширхэгт” бүтээгдэхүүний гэрчилгээний шаардлага болзлыг хангаснаар экспортод гарна гэдгийг хэллээ.

Манай улсын ноолууран бүтээгдэхүүн дээрх шаардлагуудыг хэр ханган биелүүлж байна вэ? Энэ асуултыг өнөөдрийн үйл ажиллагаанд оролцогч үйлдвэрлэгч, түүхий эд нийлүүлэгч хоршоо, малчдад их тавьж байв.

Бидний уулзсан Дорнод аймгийн Цагаан-Уул сумын “Дорнодын галуут” хоршооны төлөөлөгч А.Мөнхтуяа болон ноолуурын “Говь-Эрдэнэ” үйлдвэрийн дарга Э.Болортуяа нар малчид түүхий эдийг байгальд ээлтэй, үйлдвэрлэлд тохирсон стандартын дагуу бэлтгэж буйг хэллээ. НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрөөс манай улсад хэрэгжүүлж буй “Монгол орны хөдөөгийн иргэдийн уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох чадамж болон эрсдэлийн менежментийг боловсронгуй болгох нь” (АДАПТ) төслийн хүрээнд малчдыг сургаж байгаа нь үүнд ихээхэн хувь нэмэр болж буйг дээрх хүмүүс санал нэг хэлж байна.

“Монгол орны хөдөөгийн иргэдийн уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох чадамж болон эрсдэлийн менежментийг боловсронгуй болгох нь” (АДАПТ) төслийг хэрэгжүүлж буй НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн суурин төлөөлөгч Матилда Димовска хэлэхдээ, мал аж ахуй болон текстилийн үйлдвэрлэлийн байгаль орчны нөлөөг бууруулж нүүрсхүчлийн хийн ялгарлыг багасгах, ногоон эдийн засаг руу шилжих зорилт юм. Энэ хэсэгт Монгол Улсын уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг баримтлах тэргүүлэх бодлого, олон улсын гэрээ хэлэлцээр, тэдгээрийн хэрэгжилт болон тулгамдаж буй асуудлын талаар бид харилцан ярилцаж мэдээлэл солилцлоо. Дэлхийн тансаг зэрэглэлийн бүтээгдэхүүний зах зээлийн чиг хандлага нь байгальд ээлтэй байдлаар үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг чухалчилж байна. Энэ хүрээнд Монгол Улсад авч хэрэгжүүлж буй санал санаачилга, үйл ажиллагаа чухал юм гэдгийг онцоллоо.

Тэрбээр, Монгол Улсын хувьд ноолуур чухал түүхий эд гэдгийг ойлгож байгаа. Эдийн засгаа төрөлжүүлэхэд ноолуурын салбарын үйлдвэрлэлийг тогтвортой хөгжлийн шаардлага, олон улсын стандартад нийцүүлэх учиртай. Энэ салбараас аж амьдрал шалтгаалдаг олон хүний эрх ашгийг хамгаалахын сацуу байгаль орчноо ч хамгаалах шаардлагатай. Мөн ноолуурын салбарын үйлдвэрлэл нь бэлчээрийн даац хэтэрсэн байдалд хүргэдэг байж болохгүй гэсэн юм.

“Түүхий эдийг зохистой бэлдэж буй сургалтад хамрагдсан малчдыг сертификатжуулж, бүртгэдэг. Улмаар QR коджуулж байна. Ингэснээр малчид элдэв хог, шороо, тоос, хялгасгүй, цэвэр ноолуур нийлүүлэх болсон. Энэ нь кодоор гарч ирж байгаа. Манайх өнөөдөр Говь-Алтай, Архангай, Хөсвгөл аймгийн ийм 300 гаруй малчинтай хамтран ажиллаж байна. Үйлдвэрлэл талаасаа бид Тогтвортой хөгжлийн зорилтыг хангах хог хаягдлын менежментийг нэвтрүүлснээр ноолууран утсаа дахин боловсруулж бүтээгдэхүүн хийж байна. Үйлдвэрлэлийн хог хаягдлаа 20 хувиар бууруулсан” хэмээн “Говь-Эрдэнэ” үйлдвэрийн дарга Э.Болортуяа хэлсэн юм. Эднийх БНСУ, БНХАУ, ОХУ, Норвеги, Бельги зэрэг улсад бүтээгдэхүүнээ гаргаж байна.

Уур амьсгалын “Ногоон сан”-гийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлж буй төслийн хүрээнд өнөөдөр ийнхүү түүхий эд нийлүүлэгч малчид, хоршоод, нөгөө талаас ноолуур худалдан авч буй үйлдвэрлэгчид, салбарын судлаачдын төлөөллийн хэлэлцсэн зүйл нь Монголын ноолуурын үйлдвэрлэл, бүтээгдэхүүнийг тогтвортой болгох талаар байв. Үүнд дээр дурдсанчлан түүхий эд, үйлдвэрлэлийн чанар, стандартыг хангасан шаардлагад төвлөрч байв.

- Сурталчилгаа -spot_img

СЭТГЭГДЭЛ

Сэтгэгдэл оруулна уу!
энд нэрээ оруулна уу
Captcha verification failed!
Captcha хэрэглэгчийн оноо амжилтгүй боллоо. бидэнтэй холбоо барина уу!

Санал болгох

- Сурталчилгаа -spot_img